Eklenti Sistemi — Yönetim Paneli

Bu bölüm, eklentilerin yönetim panelindeki karşılığıdır: kurma, kaldırma, açma/kapama ve hata günlüğü. Eklentinin nasıl yazıldığını öğrenmek için Eklenti Mimarisi bölümüne bakın.

Konu	Ayrıntı
Yönetim modülü	`engine/inc/plugins.php`
URL	`admin.php?mod=plugins`
Yetki	Yalnızca grup 1 (yönetici) — kod `$member_id['user_group'] != 1` ise erişimi reddeder
Genel ayar	`allow_plugins` açık olmalı; kapalıysa modül "devre dışı" mesajı verir
Tablolar	`_plugins`, `_plugins_files`, `_plugins_logs`
Salt okuma anahtarı	`PLUGINS_READ_ONLY` — `engine/classes/plugins.class.php` içinde

!

Eklenti yönetimi yalnızca yöneticiye açıktır Menüde de erişim seviyesi admin (grup 1) olarak işaretlenmiştir ve modül dosyasının ilk satırlarında grup 1 denetimi vardır. Daha alt gruplardaki yöneticilere admin_plugins gibi bir izin yoktur; eklenti yönetimi devredilemez. Bu bilinçli bir güvenlik tercihidir: eklenti, çekirdek kodu değiştirebilir.

Salt okuma modu

engine/classes/plugins.class.php dosyasının başında şu satır bulunur:

define('PLUGINS_READ_ONLY', false);

Bu değer true yapılırsa eklenti sistemi salt okuma moduna geçer: eklentiler çalışmaya devam eder ama panelden hiçbir değişiklik yapılamaz (kurma, kaldırma, açma/kapama). Yönetim modülü bu durumda açıklayıcı bir mesaj gösterir. Siteyi devrederken veya geçici olarak eklenti değişikliğini kilitlemek istediğinizde kullanışlıdır.

Ekranlar

Ekran	Adres	Ne yapar?
Eklenti listesi	`?mod=plugins`	Tüm eklentiler, sürümleri, durumları
Yeni eklenti ekleme	`?mod=plugins&action=add`	Elle eklenti kaydı ve dosya yamaları girişi
Eklenti düzenleme	`?mod=plugins&action=edit&id=N`	Mevcut kaydın ayarları ve yamaları
Kaydetme	`action=doadd` / `action=doedit`	Formu işler
Paket indirme	`action=download`	Bir XML/ZIP paketinden eklenti kurar
Hata listesi	`?mod=plugins&action=errors`	Uygulanamayan yamaları gösterir
Hataları temizle	`action=clearerrors`	Hata kayıtlarını siler (yalnızca grup 1)

Durum değiştiren tüm bağlantılar user_hash taşır; eksik veya geçersizse istek reddedilir. Hiçbir işlem "tek tıkla ve geri alınamaz" biçiminde değildir: yamalar ayrı ayrı açılıp kapatılabilir.

Eklenti kaydı — `_plugins` tablosu

Alan	Anlamı
`name`	Eklenti adı
`description`	Kısa açıklama
`icon`	Simge dosyası
`version`	Eklentinin sürümü
`dleversion` + `versioncompare`	Hedef DLE sürümü ve karşılaştırma işleci (`==`, `>=`, `<=`)
`active`	Eklenti açık/kapalı
`needplugin`	Bağımlı olunan başka eklentinin adı — kurulu değilse eklenti etkinleştirilemez
`filelist`	Eklentinin dokunduğu dosyaların listesi
`filedelete`	Kaldırırken eklenen dosyalar da silinsin mi?
`upgradeurl`	Güncelleme denetiminin kullanacağı adres
`notice`, `mnotice`	Eklentiye ait bildirim metni ve bildirimin gösterilip gösterilmeyeceği
`posi`	Sıralama değeri

Kurulum / kaldırma kancaları

Her eklentinin altı yaşam döngüsü noktası için ayrı bir alanı vardır. İki sütun hâlinde tutulur:

Aşama	SQL alanı	PHP alanı
Kurulum	`mysqlinstall`	`phpinstall`
Güncelleme	`mysqlupgrade`	`phpupgrade`
Etkinleştirme	`mysqlenable`	`phpenable`
Devre dışı bırakma	`mysqldisable`	`phpdisable`
Kaldırma	`mysqldelete`	`phpdelete`

!

PHP kancaları eval() ile çalışır phpinstall ve benzeri alanların içeriği global kapsamda eval() ile çalıştırılır. Bu yüzden:

İçeriğe <?php etiketi yazmayın — doğrudan kod gövdesi olmalıdır.
SQL alanları ayrıca çalıştırılır; PHP alanına SQL yazmak işe yaramaz.
Hatalı bir kanca eklentiyi değil, kurulum işlemini kırar.

Dosya yamaları — `_plugins_files` tablosu

Bir eklentinin asıl gücü buradadır: çekirdek dosyaların belirli noktalarına kod eklemek. Her yama kaydı şu alanları taşır:

Alan	Anlamı
`file`	Yamanacak dosya (ör. `engine/modules/show.full.php`)
`action`	Yama türü — aşağıdaki tablo
`searchcode`	Aranacak çapa (kod parçası)
`replacecode`	Yerine konacak / eklenecek / dosyayı oluşturacak kod
`searchcount`	En çok kaç eşleşme değiştirilsin (0 = sınırsız)
`replacecount`	İlk kaç eşleşme atlanıp yerinde bırakılsın
`active`	Bu yama etkin mi?
`filedisable`	Dosya düzeyinde devre dışı bırakma bayrağı
`filedleversion` + `fileversioncompare`	Yamanın yalnızca belirli DLE sürümlerinde uygulanması

Beş yama türü

`action`	Ne yapar?
`replace`	Bulunan bloğu değiştirir
`before`	Bulunan bloğun öncesine kod ekler
`after`	Bulunan bloğun sonrasına kod ekler
`replaceall`	Dosyanın tamamını `replacecode` ile değiştirir
`create`	Yeni bir dosya oluşturur; içeriği `replacecode` olur

i

Çapa araması düz metin değil, "esnek" bir aramadır searchcode düzenli ifade olarak değil, düz metin olarak alınır ve şu şekilde eşleştirilir:

Her satır ayrı ayrı kaçırılır (preg_quote), yani *, (, $ gibi karakterler özel anlam taşımaz.
Satırlar arası ve satır içi boşluklar \s* olur — yani girinti ve satır sonları esnektir.
Arama büyük/küçük harf duyarsızdır.

Yani çapayı normal kod gibi, girintiyi kafanıza takmadan yazabilirsiniz. Ancak tek bir karakter bile yanlışsa (ör. değişken adı, noktalı virgül) eşleşme bulunamaz.

Hata günlüğü — `_plugins_logs` tablosu

Bir yama uygulanamadığında DLE bunu sessizce yutmaz; günlüğe yazar. Günlük kaydı şunları taşır:

Alan	Anlamı
`plugin_id`	Hangi eklenti
`area`	Hangi dosya veya hangi sorgu
`error`	Bulunamayan çapa ya da hata metni
`type`	`mysql` (SQL kancası), `file` (dosya yaması), `upload` (yükleme)
`action_id`	Hangi yama satırına ait olduğu

!

"Eklenti kuruldu ama çalışmıyor" → ilk bakılacak yer burasıdır Çapa bulunamazsa eklenti kurulu görünür ama yama uygulanmamıştır; yani hiçbir şey değişmez. Bunun en sık sebebi, DLE sürümüyle birlikte çekirdek kodun değişmesidir. Hata listesindeki area alanı size hangi dosyada eşleşme bulunamadığını, error alanı ise hangi metnin arandığını gösterir. Çözüm: çapayı güncel sürüme göre düzeltmek.

Perde arkası: "yamalı kopya" mantığı

Çekirdek her include satırını sarar DLE, dosyaları DLEPlugins::Check(...) üzerinden yükler.
Yama varsa kopya üretilir Orijinal dosya + yamalar birleştirilip engine/cache/system/plugins/ altında yeni bir dosyaya yazılır.
Yüklenen dosya o kopyadır Orijinal çekirdek dosyanız hiç değişmez — bu yüzden güncelleme yaparken çakışma yaşamazsınız.

Yamalanamayan dosyalar

Güvenlik gereği bazı dosyalar korunmuş kabul edilir ve yama kabul etmez:

Dosya	Neden korunuyor?
`engine/classes/mysql.php`	Veritabanı katmanı — yamalanırsa SQL güvenliği riske girer
`engine/classes/plugins.class.php`	Eklenti motorunun kendisi — kendini yamamak tanım gereği tehlikelidir
`engine/data/config.php`	Sistem yapılandırması — ayar değişikliği `phpinstall` içinde yapılmalı
`engine/data/dbconfig.php`	Veritabanı erişim bilgileri
`engine/data/socialconfig.php`	Sosyal giriş yapılandırması
`engine/data/videoconfig.php`	Video yapılandırması

i

Ayar değiştirmek istiyorsanız config.php yamalanamadığı için eklenti ayarları phpinstall kancası içinde $config değişkeni üzerinden yapılır; var_export ile yazılıp opcache_reset() çağrılır. Doğrudan dosyayı düzenlemeye çalışmak eklentinin kaldırılmasını da zorlaştırır.

Paket kurulumu (özet)

Eklentiler genellikle tek bir dleplugin XML paketi olarak dağıtılır. Paket, yukarıdaki alanların tamamını (ad, sürüm, kancalar, dosya yamaları) taşır. Panelin "indir" ekranı bu paketi okuyup veritabanına kaydeder, ardından kancaları çalıştırır. Paketin alan alan açıklaması için dleplugin.xml Referansı.

Sık yapılan hatalar

Hata	Sonuç
Korunan bir dosyayı yamamaya çalışmak	Yama uygulanmaz, hata günlüğüne düşer
`phpinstall` içeriğine `<?php` yazmak	Kod çalışmaz, kurulum bozulur
Çapayı sürüme göre güncellememek	Eklenti kurulu görünür ama etkisiz kalır
`replaceall` kullanıp `replacecode`'u eksik yazmak	Dosyanın tamamı silinir — sitenin o kısmı çöker
`needplugin` bağımlılığını yok saymak	Eklenti etkinleştirilemez; hata mesajı okunmazsa "bozuk eklenti" sanılır
Hata günlüğünü temizleyip sorunu kaybetmek	Çözüm için gereken tek kayıt silinir
Eklentiyi kaldırırken `filedelete`'i kapatmak	Eklenen dosyalar sunucuda çöp olarak kalır

Kontrol listesi

allow_plugins açık ve eklenti yönetimini grup 1 yapıyor.
Kurulumdan sonra hata listesini açıp boş olduğunu doğruladım.
Yamaların hedeflediği dosyalar korunan listesinde değil.
PHP kancalarında <?php etiketi yok.
Yedek aldıktan sonra eklentiyi etkinleştirdim.
Eklentiyi kapatıp sitenin normal çalıştığını gördüm (geri alma planı).
Kurulumdan sonra önbelleğin temizlendiğinden emin oldum.