2. Eklenti Mimarisi

DLE eklentileri bağımsız çalışan programlar değildir. Bir eklenti, DLE'nin kendi dosyalarının içine yerleştirilmiş kod parçalarıdır. Bu yüzden bir eklentiyi anlamak için önce şu soruyu cevaplamak gerekir: "Benim kodum, DLE'nin dosyasının içine nasıl giriyor?"

Neden "yama"?

DLE çok geniş bir ürün yelpazesini (haber sitesi, blog, video portalı) tek çekirdekle çalıştırır. Bu yüzden eklenti mimarisi iki ilkeyi gözetir:

• Çekirdeğe dokunma: Orijinal DLE dosyaları asla değiştirilmez. Güncelleme yaptığınızda eklentileriniz kaybolmaz.
• Yalnızca gereken yeri değiştir: Eklenti, hedef dosyayı kopyalar, üzerine yamasını uygular ve o kopyayı çalıştırır.

Sonuç olarak ortaya iki dosya çıkar: el değmemiş orijinal ve eklentili kopya. DLE çalışırken hangisini çalıştıracağına DLEPlugins::Check() karar verir.

Çalışma zamanı akışı

Bir sayfa açıldığında sırasıyla şunlar olur:

Yani kodunuzun çalışması için iki şart birlikte sağlanmalıdır:

1. Hedef dosya DLEPlugins::Check() üzerinden yükleniyor olmalı,
2. Eklentinizin yaması başarıyla uygulanmış (çapası tutmuş) olmalı.

Check() tam olarak ne yapar?

engine/classes/plugins.class.php içindeki Check() metodunun gövdesi şu işi yapar:

public static function Check($source) {
    // 1) Eklenti listesi (önbellekten veya diskten) hazırlanır
    if (!is_array(self::$plugins)) {
        self::$root = ROOT_DIR . '/';
        self::pluginsstartup();
    }

    // 2) Gelen yol, site köküne göreli hale getirilir  (örn: engine/modules/main.php)
    $check_file = str_ireplace(self::$root, '', (string)$source);

    // 3) Bu dosyanın yaması var mı?
    if (isset(self::$plugins[$check_file])) {
        if (file_exists(ENGINE_DIR . '/cache/system/plugins/' . self::$plugins[$check_file])) {
            return ENGINE_DIR . '/cache/system/plugins/' . self::$plugins[$check_file];
        }
    }

    return $source; // yama yok -> orijinal dosya
}

Yamalı kopya nerede durur?

Yama diske gerçek bir dosya olarak yazılır. Yolu şu kalıptadır:

Dosya adı, SECURE_AUTH_KEY tuzu ile birlikte md5() alınarak üretilir; bu sayede dışarıdan tahmin edilemez ve tarayıcıdan doğrudan çağrılamaz. Klasörün yazılabilir olması zorunludur — değilse DLE eklentileri hiç yüklemez ve panele bir hata kaydı düşer.

Hangi dosyalar yamanabilir?

DLE, yama listesini oluştururken hedef yolu clearfilepath($yol, array("php","lng")) ile süzer. Yani bir .tpl dosyasını <operation> ile değiştirmeye çalışırsanız hata almazsınız — o işlem sessizce yok sayılır. Şablon değişikliklerinizi her zaman ZIP içinde dosya olarak gönderin.

Yamanamayan giriş noktaları

Bu, en sık yapılan hatadır. Şu üç dosya Check() ile yüklenmez:

Kodunuzu siteye mümkün olduğunca erken sokmak istiyorsanız en erken yamalanabilir nokta engine/init.php'dir. Bu dosya, neredeyse tüm DLE isteklerinde çalışır.

Korumalı dosyalar

Güvenlik nedeniyle birkaç dosya yamalamaya kapalıdır. Bunlar DLEPlugins::$protected_files listesinde tanımlıdır:

public static $protected_files = array(
    "engine/classes/mysql.php",        // veritabanı katmanı
    "engine/classes/plugins.class.php", // yama motorunun kendisi
    "engine/data/config.php",          // ana ayarlar
    "engine/data/dbconfig.php",        // veritabanı bilgileri
    "engine/data/socialconfig.php",    // sosyal giriş ayarları
    "engine/data/videoconfig.php",     // video ayarları
);

Özellikle plugins.class.php'nin korunması kritiktir: motor kendi kendini yamalayabilseydi, hatalı bir eklenti tüm eklenti sistemini çökertebilirdi.

Eklenti aktif / pasif durumu

Her eklenti ve her dosya yaması ayrı ayrı açılıp kapatılabilir. Veritabanında bu durum ters isimli bir sütunda tutulur:

Manifestinizde <enabled> etiketini hiç vermezseniz yama etkin sayılır; filedisable sütununun varsayılanı 1 olduğu için "kapalı" demek istediğinizde açıkça <enabled>0</enabled> yazmanız gerekir.

Kod içinde belirli bir eklentinin aktif olup olmadığını sorgulamak için CheckIFActive() kullanılır — Check() değil:

// "diger-eklenti" aktifse çalışır, değilse sessizce atlanır
if (DLEPlugins::CheckIFActive('diger-eklenti')) {
    // birbirine bağlı eklentiler için ideal
}

Önbellek ne zaman yenilenir?

Tüm yamalar önceden hesaplanıp plugins_infos JSON dosyasına yazılır. Önbellek şu durumlarda yenilenir:

• Eklenti kurulduğunda,
• Eklenti güncellendiğinde,
• Eklenti pasife alındığında / etkinleştirildiğinde,
• Yama kayıtları düzenlendiğinde,
• Önbellek dosyası silinmişse (ilk istekte yeniden üretilir).

Birden fazla eklenti: uygulama sırası

Aynı dosyaya birden fazla eklenti yama uygulayabilir. Sıra önemlidir, çünkü bir eklentinin yaması diğerinin çapasını bozabilir. DLE sıralamayı şöyle belirler:

1. Eklentiler posi DESC, id ASC ile sıralanır (panelden öncelik atanabilir).
2. needplugin işaretli eklentiler ikinci gruba alınır — yani başka bir eklentiye bağımlı olanlar daha sonra yamalanır.
3. Tek eklenti içindeki yama kayıtları id ASC ile uygulanır.

Özet

Şimdi manifest dosyasının tüm etiketlerine geçebiliriz: dleplugin.xml Referansı.